آیلند / بیماری های

تماس با ما
بیماری
چشم پزشکی عمومی

چشم پزشکی عمومی

بنام خدا.

در این بخش با موارد عمومی و شایع مشکلات چشمی از قبیل خشکی چشم،مگس پران،گل مژه،نحوه ریختن قطره و..... آشنا خواهید شد.

با ما همراه باشید.

در چشم پزشکی جرقه به معنای احساس وجود نور در میدان بینایی است وقتی که در حقیقت محرک نوری وجود ندارد.

علل:

با افزایش سن رشته های ساختمانی زجاجیه ضخیم تر شده و به هم چسبندگی پیدا می کنند. چسبندگی رشته های زجاجیه ممکن است باعث کشیده شدن پرده شبکیه گردد. از آنجا که پاسخ سلول های شبکیه به محرک ها بصورت درک نور است هر عاملی که سلول های شبکیه را تحریک کند در مغز به عنوان نور تفسیر می گردد. به همین علت وقتی شبکیه تحت کشش قرار گیرد جرقه های نوری دیده می شود.

افرادی که میگرن دارند اغلب نوع دیگری از جرقه را تجربه می کنند. این جرقه ها به صورت خطوط زیگزاگی لرزان یا نقاط بزرگ شونده دیده می شود. معمولاً این جرقه ها ابتدا در وسط میدان بینایی ظاهر گشته (یعنی روبروی فرد دیده می شود) و در عرض ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به تدریج به کناره های میدان بینایی کشیده شده و کم کم محو می گردند. پس از آن سر درد شروع می شود که معمولاً یک طرفه و ضربان دار است. البته در بعضی از افراد فقط جرقه تظاهر کرده و سردرد اتفاق نمی افتد.

یک نکته مهم آن است که جرقه ناشی از میگرن همزمان در هر دو چشم دیده می شود اما جرقه ناشی از مشکلات چشمی فقط در چشم مبتلا تظاهر می کند.

برخورد ضربه ناگهانی به سر نیز ممکن است باعث شود که فرد تا چند ثانیه جرقه های درخشان کوچکی ببیند یا اصطلاحاً برق از چشمش بپرد. به علاوه حرکات ناگهانی سر یا چشم ها نیز ممکن است باعث دیدن جرقه شود.

علائم و نشانه ها:

جرقه ممکن است به صورت خطوط درخشان صاعقه مانند یا به صورت اجسام ریز درخشنده به نظر برسد که ممکن است فقط در یک نقطه خاص میدان بینایی دیده شود و یا به صورت نقاط ریز متعدد در بخشی از میدان بینایی در آید. احساس دیدن جرقه در اکثر موارد فقط چند ثانیه طول می کشد اما غالباً تکرار می گردد. معمولاً در محیط های تاریک جرقه ها بیشتر تظاهر می کنند.

تشخيص:

تشخیص علت ایجاد جرقه بدون معاینه دقیق چشم پزشکی امکان پذیر نیست. بنابراین لازم است تمام افرادی که اخيراً مبتلا به جرقه های چشمی شده اند حتمأ توسط چشم پزشک معاینه شوند. برای انجام معاینه ابتدا مردمک با استفاده از قطره های مخصوص باز شده و سپس با استفاده از لنزها و وسایل مخصوص زجاجیه و شبکیه معاینه می شود. در صورتی که در معاینه هیچ مشکلی به جز جداشدگی خلفی زجاجیه وجود نداشته باشد و شبکیه سالم باشد معمولاً خطری وجود نداشته و اقدام خاصی لازم نیست. اما در موارد آسیب پرده شبکیه، خونریزی یا التهاب داخل چشمی باید درمان انجام شود.

پیشگیری و درمان:

جرقه نیز در صورتی که علت خطرناکی نداشته باشد پس از چند روز تا چند هفته برطرف می شود و نیاز به درمان

ندارد.اما در مواردی که جرقه ها با سوراخ یا پارگی پرده شبکیه همراه باشد ممکن است نیاز به اقدامات درمانی مثل لیزر یا عمل جراحی برای جلوگیری از پارگی پرده شبکیه وجود داشته باشد.

توصیه ها:

بطوریکه قبلاً ذکر شد وجود جرقه معمولاً ناشی از کشش و تحریک شبکیه است، بنابراین در افرادی که اخیراً دچار جرقه شده اند احتمال ایجاد پارگی در پرده شبکیه وجود دارد. یک نکته مهم آن است که جرقه حتی اگر با پارگی شبکیه همراه باشد معمولاً پس از چند روز تا چند هفته خود به خود از بین می رود. بنابراین حتی در صورت بهبود موارد جرقه جدید لازم است معاینه کامل چشم انجام شود

 

خشکی چشم یکی از شایعترین علل مراجعه افراد به درمانگاه چشم پزشکی است.این بیماری که ناشی از تغییر در کیفیت یا کمیت اشک چشم می باشد می تواند افراد را در همه گروه های سنی مبتلا کند اما شیوع آن در افراد مسن تر بیشتر است.به علاوه این بیماری بیشتر زنان را مبتلا می کند.علائم این بیماری ممکن است از سوزش و خارش خفیف چشم در مواقع انجام کارهای چشمی تا ایجاد سوراخ قرنیه در موارد خیلی شدید متغیر باشد.

وظیفه اصلی اشک،مرطوب نگه داشتن و شستشوی مداوم سطح کره چشم و رساندن اکسیژن و مواد غذایی به قرنیه است.اشک چشم از سه لایه تشکیل شده است:

- لایه موکوسی عمقی:این لایه روی قرنیه و ملتحمه را می پوشاند و به پخش شدن لایه آبکی اشک در سطح چشم کمک می کند.

- لایه آبکی میانی:این لایه قسمت اصلی اشک را تشکیل می دهد.بخش عمده(98 درصد)این لایه از آب و بقیه آن از املاح و پروتئین ها تشکیل شده است.قسمت عمده لایه آبکی اشک از غده اشکی ترشح می شود که در قسمت خارج و بالای کره چشم زیر پلک فوقانی قرار گرفته است.

- لایه چربی سطحی:این لایه که از غده های موجود در لبه پلک ترشح می شود روی لایه آبکی را می پوشاند و از تبخیر سریع این لایه جلوگیری می کند.

با هر نوبت پلک زدن لایه اشکی روی چشم گسترده می شود.اشک اضافی از طریق دو سوراخ کوچک در گوشه داخلی پلک ها به داخل بینی تخلیه می شود(به همین علت گریه کردن باعث آبریزش از بینی می شود)

علل خشکی چشم:

بطور کلی هر عاملی که باعث کاهش تولید یا تغییر کیفیت اشک شود می تواند منجر به بروز خشکی چشم شود.مهمترین عوامل ایجاد خشکی چشم عبارتند از:

- بالا رفتن سن: با بالا رفتن سن مقدار ترشح لایه آبکی اشک کم می شود.به علاوه همانطور که در افراد مسن چربی پوست کمتر و پوست خشک می شود،در چشم نیز میزان ترشح چربی کمتر شده و در نتیجه مقدار تبخیر لایه آیکی زیاد می شود.کاهش تولید و افزایش تبخیر لایه آبکی اشک باعث ایجاد خشکی چشم در اکثر افراد مسن می شود.

- عوامل محیطی: در محیط های گرم و خشک میزان تبخیر لایه آبکی اشک زیاد تر است.همچنین قرار گرفتن در معرض باد شدید،هوای سرد و خشک و ارتفاعات می تواند باعث بدتر شدن خشکی چشم شود.استفاده از وسایل گرمازا(مثل بخاری و شومینه) و قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و دود(به خصوص دود سیگار)از عواملی است که باعث تشدید خشکی چشم می شود.

- کار چشمی طولانی مدت: پلک زدن متناوب برای پخش شدن لایه اشک بر روی چشم ضروری است.در مواردی که فرد برای مدت طولانی به چیزی خیره شود و پلک نزند(مثلاً در موقع کار با کامپیوتر،تماشای تلویزیون یا مطالعه)علائم خشکی چشم بدتر می شود.

- داروها: بسیاری از داروهای معمولی می توانند باعث کم شدن ترشح اشک و ایجاد خشکی چشم شوند.

- تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی بعلت تغییر در چربی لایه اشکی می توانند باعث خشکی چشم شوند.یائسگی،بارداری و قرص های جلوگیری از بارداری بعلت تغییرات هورمونی خشکی چشم را تشدید می کنند.

- بیماریها: بیماریهای مختلف مثل بیماریهای تیروئید و برخی از بیماریهای سیستم ایمنی(شوگرن و لوپوس) می تواند باعث ایجاد خشکی چشم شود.

- مشکلات تغذیه ای: کمبود ویتامین A میتواند به موارد شدید و خطرناک خشکی چشم منجر شود.

- التهاب لبه پلک ها(بلفاریت): این بیماری با تغییر در چربی لایه اشکی باعث بدتر شدن خشکی چشم می گردد.

- بسته نشدن پلک ها: در صورتی که بعلت مشکلات ساختاری پلک ها درست بسته نشود مقدارتبخیر اشک زیاد شده و خشکی چشم ایجاد می شود.به علاوه در مواردی که به علت مشکلات عصبی (مثلا پارکینسون)، فرد در حالت عادی کمتر پلک بزند نیز خشکی چشم ایجاد می شود.

- استفاده ازلنزهای تماسی: استفاده از لنز تماسی یکی از علت های شایع خشکی چشم است.لنزهای تماسی مثل یک اسفنج لایه آبکی اشک را جذب می کنند و باعث خشکی چشم می شوند.بعلاوه استفاده از لنزهای تماسی باعث کم شدن  حس قرنیه و کاهش پلک زدن شده و در نتیجه تولید و پخش شدن اشک را با مشکل مواجه می کند.

علائم و نشانه ها:

گرچه این بیماری خشکی چشم نامگذاری شده است، اما در اکثر مواقع فرد مبتلا احساس نمی کند که چشمش خشک شده،بلکه بیشتر افراد از سوزش و خارش و حتی گاهی اشکریزش چشم ها شاکی هستند.شایع ترین علائمی که در خشکی چشم دیده می شوند عبارتند از:

- سوزش و خارش چشم ها.

- احساس وجود جسم خارجی(شن ریزه)در چشم ها

- تاری دید که با پلک زدن برطرف می گردد

- قرمزی چشم ها

- حساسیت به نورهای شدید

- اشک ریزش بیش از حد

- عدم تحمل لنز تماسی

معمولا این علائم در هر دو چشم ایجاد می شود.شدت علائم در زمانهای مختلف یکسان نیست و اغلب پس از قرار گرفتن در معرض باد و گرد و غبار،کار با کامپیوتر،تماشای تلویزیون یا مطالعه طولانی مدت تشدید می گردد.

تشخیص:

چشم پزشک برای بررسی و تشخیص خشکی چشم از روش های مختلفی استفاده می کند:

- مشاهده لایه اشک موجود در سطح چشم با استفاده از دستگاه اسلیت لامپ.

- رنگ آمیزی سطح چشم با استفاده از رنگ های مخصوص.این رنگ ها به مناطق خشک و آسیب دیده سطح چشم می چسبند و آنها را مشخص می کنند.

- اندازه گیری مقدار اشک با کاغذ مخصوص(آزمون شیرمر).در این روش یک فیلتر کاغذی مخصوص در داخل پلک قرار داده شده و پس از چند دقیقه بررسی می شود. میزان رطوبتی که جذب فیلتر کاغذی شده است با میزان ترشح اشک در ارتباط است.

- بررسی ترکیبات شیمیایی اشک.در این روش (که در موارد خاص بکار می رود) مقدار املاح و پروتئین های اشک بررسی می شود.

 

 

Computer Vision Syndrome) CVS  مجموعه ای از مشکلات چشمی و بینایی است که بر اثر کار با کامپیوتر ایجاد می شوند.تغریباً سه چهارم کسانی که با کامپیوتر کار میکنند گرفتار این علائم هستند.

علل:

به نظر میرسد با بکار گیری روز افزون کامپیوتردر محل کار و خانه،تعداد کسانی که به CVS   مبتلا می شوند رو به افزایش است.

علائم و نشانه ها:

مهمترین علائم CVS ،خستگی و خشکی چشم،سوزش،اشک ریزش،تاری دید،درد در گردن و شانه ها می باشد.

چشم انسان حروف چاپی را بهتر از حروف نمایش داده شده بر روی مانیتور می بیند.علت این امر این است که حروف چاپی کنتراست بیشتری با صفحه سفید زمینه داشته و لبه های آن واضح تر است.حال آنکه در مورد صفحه مانیتور چنین نیست و لبه ها به وضوح حروف چاپی نبوده بلکه حروف از یک مرکز با کنتراست بالا شروع شده و به تدریج کمرنگ تر می شوند و پس از تبدیل به خاکستری کمرنگ ناپدید می گردند.بنابراین لبه های حروف بر روی صفحه مانیتور وضوح حروف چاپی را ندارند.

یکی از مهمترین دلائل خشکی و سوزش چشم هنگام کار با کامپیوتر کاهش میزان پلک زدن است.بطوریکه افراد هنگام کار تغریباً یک پنجم حالت عادی پلک میزنند.این مساله به همراه خیره شدن به صفحه مانیتور و تمرکز بر روی موضوع سبب می شود تا پلک ها مدت بیشتری باز مانده و در نتیجه اشک بر روی سطح چشم سریعتر تبخیر گردد.

تشخیص:

همراهی علائم فوق با سابقه کار با کامپیوتر،تشخیص را آسان می کند.

پیشگیری و درمان:

بهترین راه پیشگیری از ابتلاء به این سندرم،کاهش زمان کار با کامپیوتر است.در صورت نیاز به استفاده طولانی مدت از کامپیوتر،با رعایت اصول و توصیه های زیر می توان شانس ابتلاء به این سندرم و یا تشدید عوارض ناشی از آن را کم کرد.

توصیه ها:

  • سعی کنید هنگام کار بطور ارادی پلک بزنید.این کار سبب می شود سطح چشم شما با اشک آغشته شده و خشک نشود.در صورت تشدید مشکل می توانید از قطره های اشک مصنوعی استفاده کنید.
  • مرکز مانیتور باید حدود 10 تا 20 سانتی متر پائین تر از چشمان شما باشد.این وضعیت علاوه بر اینکه باعث می شود پلک ها پائین تر قرار گرفته و سطح کمتری از چشم در معرض هوا باشد،از خستگی گردن و شانه ها نیز می کاهد.بنابراین مانیتور را در ارتفاع مناسب قرار داده و ارتفاع صندلی را نسبت به میز کار تنظیم کنید.بطوریکه ساعد شما هنگام کار با صفحه کلید موازی با سطح زمین باشد.
  • مانیتور خود را طوری قرار دهید که نور پنجره یا روشنایی اتاق به آن نتابد.تابش نور به صفحه مانیتور باعث کاهش کنتراست و خستگی چشم می شود.این مسئله بخصوص زمانیکه زمینه صفحه تیره باشد شدیدتر خواهد بود.هنگام کار با کامپیوتر سعی کنید پرده ها را بکشید و روشنائی اتاق را نیز به نصف وضعیت معمولی کاهش دهید.اگر از چراغ مطالعه بر روی میز خود استفاده می کنید آن را طوری قرار دهید که به صفحه مانیتور یا چشم شما نتابد.همچنین می توانید از صفحه های فیلتر نیز بر روی صفحه مانیتور استفاده کنید.
  • به چشمان خود استراحت دهید.سعی کنید هر 5 تا 10 دقیقه چشم خود را از مانیتور برداشته و به مدت 5 تا 10 ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید.این کار سبب استراحت عضلات چشم شده همچنین به شما وقت می دهد با پلک زدن سطح چشم را مرطوب نگاه دارید.
  • اگر مجبورید متناوباً به یک نوشته و صفحه مانیتور نگاه کنید(تایپیست ها)ممکن است چشم خسته شود.زیرا باید تطابق خود را تغییر دهد.برای جلوگیری از این مسئله سعی کنید صفحه نوشته شده را در حداقل فاصله و هم سطح با مانیتور قرار دهید. برای این کار میتوانید از نگهدارنده کاغذ استفاده کنید.
  • فاصله مانیتور با چشمان شما باید 50 تا 60 سانتی متر باشد.
  • روشنائی و کنتراست مانیتور خود را تنظیم کنید.میزان روشنائی مانیتور باید با روشنائی اتاق هماهنگی داشته باشد.یک روش برای تنظیم روشنائی مانیتور این است که به یک صفحه وب با زمینه سفید(مثل این صفحه) نگاه کنید.اگر سفیدی صفحه برای شما مثل یک منبع نور است روشنائی مانیتور زیاد است و باید آن را کم کنید.در مقابل،اگر صفحه خاکستری بنظر میرسد روشنائی را زیاد کنید.در مجموع روشنائی باید در حدی باشد که چشمان شما احساس راحتی کنند.کنتراست مانیتور باید حداکثر باشدتا لبه های حروف بیشترین تضاد را با صفحه زیرین پیدا کند.
  • اگر علیرغم رعایت توصیه های گفته شده باز هم دچار علائم CVSهستید میتوانید از عینک های مخصوص استفاده کنید.زیرا گاهی مشکل دید در فاصله متوسط است.بطور معمول از دید متوسط کمتر استفاده می شود.زیرا بیشتر اوقات به اشیای دور یا نزدیک مینگریم.ولی مانیتور کامپیوتر دقیقاً در فاصله ای قرار میگیرد که مربوط به دید متوسط است.اگر از عینک استفاده میکنید عینک شما به احتمال زیاد برای کار با کامپیوتر مناسب نیست.زیرا دید متوسط را اصلاح نمی کند.برای دریافت عینک مناسب برای کار با کامپیوتر به چشم پزشک مراجعه کنید.
  • هنگام کار با کامپیوتر سعی کنید گردن خود را راست نگه داشته و شانه را عقب دهید.قوز کردن هنگام کار طولانی سبب دردهای گردن و شانه ها می شود.چنانچه پشتی صندلی قابل تنظیم است آن را طوری تنظیم کنید که کاملاً به پشت شما بچسبد.همچنین ارتفاع صندلی را طوری تنظیم کنید که کف پاها روی زمین قرار داشته و زانو در زاویه 90 درجه قرار داشته باشد.صفحه کلید و mouse  باید پایین تر از آرنج و نزدیک دستان شما قرار داشته باشد.

(در پایان:برای سهولت موضوع میتوانید یک اصل ساده و فراموش نشدنی را که در اغلب کشورها شایع است به خاطر بسپارید و آن اصل 20-20-20 است.به این معنی که هر 20 دقیقه به مدت 20 ثانیه به نقطه ای در 20 متری از خود نگاه بیندازید.)

 

چشم برای دید رنگی به سلولهای مخروطی شکلی در شبکیه نیاز دارد که به رنگهای سبز، قرمز و آبی حساس باشند. شایع ترین نوع کوررنگی اختلال در تفکیک رنگ سبز و قرمز است که وابسته به کروموزم x  بوده و در مردان بیشتر دیده می شود. این حالت تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می رسد.

در نوع دیگری از کوررنگی اختلال در تفکیک رنگ آبی و زرد است. شیوع این نوع اختلال در هر دو جنس یکسان بوده و معمولاً اکتسابی می باشد. بر خلاف تصور عامه، دید افراد کور رنگ به ندرت خاکستری است ولی در صورت تشدید بیماری ممکن است کوررنگی به نوع کامل تبدیل شود که در آن بیمار دیدی خاکستری دارد. این بیماران معمولا در تشخیص هر چهار رنگ مشکل خواهند داشت.

علل:

در این اختلال، سلولهای مخروطی که مسئول درک رنگ در شبکیه هستند حساسیت خود را نسبت به درک رنگ از دست می دهند و به همین دلیل بیمار رنگ ها را درست تشخیص نمی دهد.کوررنگی سبز-قرمز یک بیماری ارثی مغلوب در هر دو چشم و وابسته به کروموزوم x است که در مردان بیشتر دیده شده و تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می رسد( زنان دو کروموزوم جنسی x  و مردان یک کروموزوم x و یک کروموزوم yدارند.برای ابتلای زنان به یک بیماری مغلوب وابسته به کروموزوم xباید هر دو کروموزوم xمعیوب باشند.در صورت نقص یکی از کروموزوم های xبیماری رخ نداده ولی قابل انتقال به فرزندان است.به ارث بردن یک کروموزوم xمعیوب از مادر کافی است تا فرزند پسر را مبتلا گرداند.بنابراین فردی که مبتلا به کوررنگی است،مادرش کوررنگ و یا ناقل بیماری بوده است.)

علاوه بر موارد ارثی، کور رنگی ممکن است بر اثر بیماری عصب بینایی یا شبکیه نیز رخ دهد. در این موارد، فقط چشم درگیر دچار کور رنگی میشود.

علائم و نشانه ها:

اشکال در تشخیص و تفکیک رنگها بارزترین شکایت بیمار است.

تشخيص:

تشخیص کوررنگی اغلب با استفاده از صفحات رنگی خاص مانند «صفحات آزمون ایشی هارا» انجام می شود. در این صفحات که نمونه هایی از آن را در شکل ۱۲-۱ میبینید اعدادی متشکل از نقطه های رنگی در زمینه ای از نقاطی به رنگ دیگر قرار گرفته اند. تشخیص این اعداد برای افراد کوررنگ مشکل است. در صورتی که مشکلی در دید رنگی بیمار تشخیص داده شود از آزمون های دقیق تری استفاده خواهد شد.

پیشگیری و درمان:

تاکنون برای کوررنگی درمانی پیدا نشده است. برای بعضی از بیماران از لنزهای مخصوصی بصورت لنز تماسی یا عینک استفاده میشود. بعلاوه میتوان به بیمار آموزش داد تا به جای تفکیک رنگ، ترتیب قرارگیری را بخاطر بسپارند. بعنوان مثال بیمار بخاطر می سپارد که چراغ قرمز (ایست) همیشه بالای چراغ راهنمایی و چراغ سبز (حرکت) در پایین قرار دارد.

توصیه ها:

تشخیص زودرس کوررنگی می تواند مانع بروز مشکلات یادگیری کودکان در سنین مدرسه شود. در این صورت بهتراست والدین کودک ،مسئولین مدرسه و معلم اورا از مشکل فرزندشان مطلع سازند.

 

ملتحمه غشاء نازک و شفافی است که بر روی سفیدی چشم(صلبیه) و سطح داخلی پلک ها را پوشانده است.

التهاب این غشاء کونژنکتیویت نامیده می شود که ممکن است به دلایل عفونی یا غیر عفونی رخ دهد.

علل:

از میان انواع غیر عفونی،شایع ترین نوع کونژنکتیویت نوع حساسیتی یا آلرژیک است.این مشکل بر اثر حساسیت به موادی از قبیل مواد آرایشی،عطر،داروها و محلول لنز های تماسی ایجاد شده و ممکن است در افرادی که حساسیت فصلی دارند دیده شود.این نوع از کونژنکتیویت مسری نیست.

نوع عفونی کونژنکتیویت بر دو نوع است.در نوع اول عفونت و التهاب حاصل از ویروس می باشد و معمولا با سرماخوردگی و گلودرد همراه است.نوع دوم کونژکنکتیویت ناشی از باکتری(باکتریال) معمولا بر اثر آلودگی با باکتری ایجاد شده و شدت آن به نوع و گونه باکتری بستگی دارد.

علائم و نشانه ها:

بارزترین علامت کونژنکتیویت قرمزی چشم بر اثر التهاب است.یک یا هر دو چشم می تواند قرمز و چسبناک شود.اما بینایی چشم تحت تاثیر قرار نمی گیرد.ممکن است احساس وجود شن ریزه یا جسم خارجی در چشم باشد که معمولاً با درد همراه نمی باشد.

در کونژنکتیویت آلرژیک معمولا هر دو چشم درگیر می شود.خارش و قرمزی همراه با اشک ریزش و تورم پلک ها پدید آمده و بیمار ممکن است بدلیل حساسیت آبریزش بینی هم داشته باشد.

در نوع ویروسی،معمولاً درگیری با یک چشم شروع شده و ممکن است در ادامه،چشم دیگر نیز درگیر شود.علائم دیگری نظیر اشکریزش شدید،ترشح آبکی و قرمزی چشم و حتی در بعضی موارد تورم پلک ها نیز دیده می شود.

کونژنکتیویت باکتریال(میکروبی) هر دو چشم را درگیر کرده و سبب ترشحی غلیظ می شود که ممکن است بخصوص هنگام بیدار شدن از خواب سبب چسبیدن پلک ها به هم گردد.علائم دیگر آن عبارتند از تورم ملتحمه و پلک ها،قرمزی،سوزش،درد و اشک ریزش.این نوع از کونژنکتیویت معمولاً ابتدا یک چشم را درگیر می کند ولی به سادگی به چشم دیگر منتقل می شود.

تشخیص:

کونژنکتیویت معمولاً در یک معاینه ساده چشم پزشکی با استفاده از اسلیت لامپ تشخیص داده می شود.در بعضی از موارد چشم پزشک ممکن است برای تشخیص نوع باکتری عامل کونژنکتیویت،ترشحات چشم را برای کشت به آزمایشگاه بفرستد.

پیشگیری و درمان:

از آنجا که انواع ویروسی و باکتریال کونژنکتیویت مسری بوده و به راحتی منتقل می شودپیشگیری نقش بسیار مهمی در جلوگیری از انتقال آلودگی به چشم دیگر بیمار و نیز سایر افراد دارد.برای پیشگیری موثر توجه به نکات زیر لازم است:

- شستشوی مرتب دست ها و خودداری از مالیدن چشم.آلودگی در بسیاری از موارد در اثر خاراندن چشم درگیر و انتقال از طریق دست آلوده اتفاق می افتد.

- استفاده نکردن از حوله و بالش مشترک.

- عدم استفاده از لوازم آرایشی مشترک نظیر خط چشم،سایه چشم و...

- استفاده نکردن از قطره های چشمی مشترک.

- شنا نکردن(بعضی از باکتری ها می توانند از طریق آب منتقل شوند)

- ضدعفونی کردن میز و پیشخوان محل کار یا آشپزخانه منزل.

- خودداری از دست دادن با دیگران.

- عدم استفاده مجدد از دستمال جهت پاک کردن چشم.بهتر است از دستمال کاغذی و به صورت یکبار مصرف استفاده شود.

- جهت پیشگیری از ابتلاء سایرین توصیه می شود که فرد بیمار تا مدت 10 روز در محل های شلوغ مثل مدرسه یا مهدکودک حاضر نشود.

در نوع آلرژیک کونژنکتیویت، کمپرس سرد و استفاده از اشک مصنوعی در موارد خفیف کمک کننده است.در موارد شدیدتر ممکن است با تجویز پزشک از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و آنتی هیستامین ها استفاده شود.در بعضی بیماران که دائماً کونژنکتیویت آلرژیک دارندممکن است از قطره های استروئیدی نیز استفاده شود.نکته قابل توجه آن است که این داروها جهت کنترل آلرژی بکار می روند و قادر به ریشه کن کردن این بیماری نیستند.بنابراین ممکن است بیمار تا مدتها جهت کنترل بیماری نیازمند مصرف دارو باشد.نکته مهم دیگر آن است که مصرف قطره های چشمی به طور مداوم،بویژه قطره های استیروئید،بدلیل احتمال بروز عوارض جدی می بایست تحت نظارت مستقیم چشم پزشک صورت گیرد.

نوع ویروسی بیماری مانند سرماخوردگی درمان خاصی ندارد و معمولاً برای آن داروی خاصی تجویز نمی شود.ولی علائم بیماری را می توان با استفاده از کمپرس سرد و اشک مصنوعی تخفیف داد.در موارد خیلی شدید نیز با توجه به نظر پزشک می توان از قطره های استروئیدی(کورتون)برای کاهش التهاب استفاده کرد.کونژنکتیویت ویروسی معمولاً ظرف سه هفته بهبود می یابد.

در درمان نوع باکتریال معمولاً از قطره ها و یا پماد های آنتی بیوتیک استفاده می شود که توسط پزشک تجویز خواهد شد.چند روز طول خواهد کشید تا چشم ها به درمان جواب دهند.اگر چشم بسیار چسبناک است با آب جوشیده سرد شده آنها را شسته،سپس با یک حوله پاک خشک و تمیز شود.به هیچ وجه از پوشش (پد) یا بانداژ بر روی چشم  استفاده نگردد.چون سبب می شود که عفونت در چشم مانده و وضعیت را بدتر کند.

توصیه ها:

هر چند کونژنکتیویت معمولاً عفونتی خفیف بوده و مشکل چندانی ایجاد نمی کند ولی گاهی ممکن است شدت یافته و منجر به مشکلات جدی تری شود.بنابراین توصیه می شود در صورت بروز علائم حتما به چشم پزشک مراجعه کنید.در طول درمان نیز چنانچه علائم شدیدتر شده، دچار درد شدید در چشم و یا تغییری در دید خود شدید حتماً پزشک معالج خود را در جریان قرار دهید.نکته دیگر اینکه اگر فرزندی به کونژنکتیویت مبتلا شود، نباید تا زمانی که درمان شود به مدرسه یا استخر برود.

 

گل مژه:

گل مژه بیماری شایعی است که می تواند افراد را در سنین مختلف گرفتار کند.این بیماری بصورت یک توده متورم،حساس و دردناک و قرمز رنگ در نزدیکی لبه پلک فوقانی یا تحتانی است که در اثر التهاب و عفونت غدد چربی یا عرق در پلک ایجاد می شود.

علل:

گل مژه در حقیقت یک آبسه کوچک است که در اثر عفونت غدد ترشح کننده چربی یا عرق پلک یا باکتری ایجاد می شود.تماس دست آلوده با چشم (بخصوص اگر با ترشحات بینی آلوده شده باشد) و التهاب لبه پلک(بلفاریت) از عوامل مهمی هستند که شانس بروز گل مژه را تشدید می کنند.

علائم و نشانه ها:

احساس سنگینی و درد پلک،ایجاد یک توده برجسته قرمز رنگ دردناک در لبه پلک،سوزش،خارش و اشکریزش از جمله علائم شایع در این بیماری هستند.گاهی خروج ترشحات چرکی از گل مژه نیز دیده می شود.تاری دید از عوارض معمول گل مژه نیست اما اگر گل مژه نسبتاً بزرگ باشد می تواند با فشار بر روی قرنیه باعث ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید گردد.

تشخیص:

با بروز علائم بالا،بیماری براحتی قابل تشخیص است.

پیشگیری و درمان:

اکثر گل مژه ها ظرف چند روز بتدریج خودبخود بهبود می یابند و مشکل خاصی ایجاد نمی کنند.در چند روز اول،استفاده از کمپرس گرم باعث تسکین درد می شود و ممکن است به سر باز کردن گل مژه و تخلیه ترشحات چرکی کمک کند.برای این منظور یک حوله تمیز را با آب جوشیده گرم(نه داغ) مرطوب کرده و برای مدت 10 تا 15 دقیقه روی چشم مبتلا قرار دهید.ماساژ ملایم هم به تسکین درد و تخلیه ترشحات کمک می کند.ماساژ و کمپرس گرم را می توان روزی 4-3 بار انجام داد تا ترشحات تخلیه شده و گل مژه بهبود پیدا کند.هرگز سعی نکنید گل مژه را بترکانید یا به زور تخلیه کنید.این کار میتواند باعث گسترش عفونت به بافتهای مجاور و یا حتی ورود عفونت به مغز شود.اگر پس از چند روز گل مژه بهبود پیدا نکرد حتماً به چشم پزشک مراجعه کنید.چشم پزشک میتواند در صورت لزوم با یک جراحی کوچک گل مژه را تخلیه کند.

در این جراحی که در مطب یا اتاق عمل انجام می شود ابندا پلک با استفاده از قطره و آمپول بی حسی،کاملا بی حس می شود به طوری که بیمار دردی احساس نخواهد کرد.سپس با برش عمودی کوچکی از پشت پلک محتویات گل مژه تخلیه می شود.این برش معمولاً نیازی به بخیه ندارد و خود بخود جوش می خورد،به علاوه چون برش در سمت داخل پلک قرار دارد محل آن از روی پلک دیده نمی شود.

بهتر است از یک پمادآنتی بیوتیک موضعی هر 3 ساعت یکبار جهت درمان و پیشگیری از سرایت بیماری به سایر غدد پلکی و فولیکول های مو استفاده گردد.در گل مژه های معمولی استفاده از قطره های آنتی بیوتیک یا آنتی بیوتیک خوراکی عموماً توصیه نمی شود.اما در بچه های کوچک یا افرادی که گل مژه های شدیداً ملتهب دارند ممکن است لازم باشد با نظر چشم پزشک از آنتی بیوتیک خوراکی برای جلوگیری از گسترش عفونت استفاده شود.

توصیه ها:

در صورت بروز گل مژه های مکرر حتماً به چشم پزشک مراجعه کنید.گاهی اوقات بیماریهای چشمی دیگر مثل بلفاریت(التهاب لبه پلک)یا مشکلات غدد ترشح کننده چربی باعث بروز گل مژه می شود که تشخیص و درمان این بیماری ها توسط چشم پزشک باعث جلوگیری از عود گل مژه خواهد شد.به علاوه گاهی بعضی از بیماریهای جدی چشمی(مثلاً تومور ها)ممکن است بصورت گل مژه های مکرر تظاهر کنند که در این موارد معاینه توسط چشم پزشک راهگشاست.

برای پیشگیری از عود گل مژه به نکته های زیر توجه کنید:

- از تماس دست آلوده با چشم جلوگیری کنید.

- بهداشت پلک را رعایت کنید.شستشوی منظم پلک ها با آب ولرم یا شستشوی لبه پلک با شامپو بچه رقیق شده می تواند از عود گل مژه جلوگیری کند.

 

 

شالازیون و کیست میبومین:

 

شالازیون یا کیست میبومین یک توده ساچمه مانند بدون درد در لبه پلک فوقانی یا تحتانی است.از ویژگی های این بیماری تورم تدریجی و بدون التهاب غده در طول چند هفته است.

علل:

شالازیون در واقع تورم غیر عفونی و استریل غدد چربی پلک است که در نتیجه انسداد مجرای غدد چربی پلک بوجود می آید و اغلب با بلفاریت (التهاب لبه پلک)همراه می باشد.

علائم و نشانه ها:

این بیماری غالباً علامتی ندارد و فقط به صورت توده ای ساچمه مانند در پلک احساس می شود. در بعضی مواقع این توده ساچمه مانند به مرور زمان بزرگتر و عفونی شده و با قرمزی و درد همراه می شود.بنابراین تمیز کردن پلک ها به طور منظم و دقیق برای پیشگیری از ایجاد این توده مهم است.

در حالت طبیعی شالازیون معمولاً به مرور زمان کوچک می شود ولی ناپدید شدن کامل آن ممکن است چند ماه طول بکشد.اگر شالازیون بزرگ شود ممکن است بر روی کره چشم فشار وارد کرده و موجب آستیگماتیسم شود.بعلاوه این توده می تواند از نظر زیبایی برای بیمار مشکل آفرین باشد.

تشخیص:

عدم وجود درد،تورم تدریجی و فقدان علائم التهابی به تشخیص و تفکیک این بیماری از سایر انواع مشابه کمک کننده است.

پیشگیری و درمان:

شالازیون کوچک و بدون علامت به درمان نیاز ندارد و در عرض چند ماه خودبخود برطرف می شود.اگر توده بزرگ بوده و به مرور زمان کوچکتر نشود ابتدا می توان از کمپرس گرم پلک به مدت 10 الی 15 دقیقه روزی 3 بار استفاده کرد.

اگر شالازیون عفونی شود پزشک آنتی بیوتیکی به شکل قرص،پماد و یا هر دو را تجویز خواهد کرد.

در صورتی که شالازیون کوچک نشده و یا باعث آزار بیمار از نظرزیبایی شود انجام جراحی کوچکی جهت برداشتن توده لازم می گردد.در طی این عمل قطره بی حسی در چشم ریخته شده و سپس پلک توسط تزریقی که ممکن است در ابتدا دردناک باشد،بطور موضعی بی حس می گردد.پس از آن پلک مبتلا بلند شده و توسط یک گیره فلزی نگه داشته می شود.برشی عمودی و کوچک در داخل پلک جایی که قابل دیدن نیست داده شده و محتویات داخل کیست با یک وسیله مخصوص برداشته می شود. در پایان پد یا محافظی برای یک ساعت روی چشم گذاشته می شود.

لازم به ذکر است که هر گونه ناراحتی ایجاد شده خفیف و ملایم خواهد بود. در بچه های کوچک انجام جراحی شالازیون با بیحسی موضعی امکان پذیر نیست. در این افراد جراحی تحت بیهوشی عمومی و در اتاق عمل انجام می شود.

پس از برداشتن پانسمان ممکن است ترشحاتی رقیق و خونی بر روی پانسمان یا در داخل چشم دیده شود.این امر طبیعی است و جای نگرانی ندارد.معمولاً این ترشحات ظرف یکی دو روز برطرف می شود.اغلب پس از انجام جراحی در محل عمل کبودی و تورم ایجاد می شود که این امر نیز طبیعی است.کبودی معمولاً ظرف 10 روز تا دو هفته برطرف می شود.

پس از عمل ممکن است چشم پزشک به بیمار توصیه کند که تا چند روز از قطره ها،پمادهای آنتی بیوتیک یا ضد التهاب استفاده کند.مصرف این داروها باعث کاهش التهاب و بهبود سریع تر محل عمل خواهد شد.

در صورت بروز درد در محل عمل می توان از مسکن های معمولی مثل استامینوفن برای کنترل درد استفاده کرد.

توصیه ها:

  • تمیز کردن پلک ها بطور منظم و دقیق و رعایت بهداشت برای پیشگیری از ایجاد شالازیون بسیار مهم است.
  • در صورت عود مکرر شالازیون،نمونه برداری از پلک(بیوپسی)توصیه می شود.

 

آیا هرگز برایتان پیش آمده است که هنگام خیره شدن به یک زمینه صاف(مثلاً یک کاغذ سفید یا آسمان آبی) متوجه ذرات کوچک غبار مانندی شوید که جلوی چشمتان بالا و پایین می روند و هرچه پلک می زنید باز هم مثل یک سایه کوچک در جلوی چشمتان قرار دارند؟ این سایه های مزاحم را اصطلاحاً مگس پران می گویند.

علل:

مگس پران عارضه بسیار شایعی است و با گذشت سن شیوع آن افزایش می یابد به طوری که بیش از 60 الی 70 درصدافراد بالای 60 سال مگس پران را تجربه کرده اند.

زجاجیه مایع ژله مانندی است شبیه سفیده تخم مرغ خام که بخش اعظم داخل کره چشم ( از پشت عدسی تا روی شبکیه )را پر کرده است و به حفظ ساختمان کروی چشم کمک می کند و شبکیه را در جای خودش نگه می دارد.ساختمان زجاجیه از یک شبکه اسفنجی متشکل از رشته های خیلی ظریف ایجاد شده که مقادیر فراوان آب و مواد محلول را در خود جای داده و به آن حالت ژله ای بخشیده است.رشته های موجود در زجاجیه در قسمت های خارجی تر زجاجیه متراکم ترند و اتصالات نسبتاً محکمی به لایه های داخلی شبکیه دارند.

رشته های موجود در زجاجیه در بچه ها و افراد جوان معمولاً بسیار ظریف است و دیده نمی شود.اما با بالا رفتن سن این رشته ها ضخیم تر شده و در بعضی جاها به هم می چسبند و باعث ایجاد کدورت می شوند که سایه این کدورت در شبکیه به صورت مگس پران احساس می شود.به علاوه در بسیاری از افراد مسن بخشی از رشته های محیطی زجاجیه که به شبکیه متصل بوده از جای خود کنده شده و به داخل بخش های مرکزی زجاجیه می افتد.این حالت که آن را جداشدگی خلفی زجاجیposterior vitreos detachment-- PVD)) می نامند شایعترین علت ایجاد مگس پران است.گاهی اوقات هم وجود التهاب داخل چشمی(یووئیت) سبب تجمع سلول های التهابی در زجاجیه شده و سبب ایجاد مگس پران می شود.یک علت دیگر مگس پران وجود خونریزی در داخل زجاجیه است.مثلا در افراد مبتلا به دیابت ممکن است خونریزی خفیف چشمی ابتدا به صورت یک مگس پران دیده شود.

سن بالای 60 سال،ابتلا به نزدیک بینی سابقه ضربه و جراحی چشم بخصوص جراحی آب مرواریداحتمال ابتلا به مگس پران را بیشتر میکند.

علائم و نشانه ها:

مگس پران در حقیقت سایه کدورت های موجود در مایع زجاجیه است که روی شبکیه می افتد و به صورت یک سایه تیره دیده می شود.معمولاً با حرکت دادن چشم مگس پران هم حرکت می کند.اما چون جهت حرکت آن در خلاف جهت حرکت چشم می باشد نمیتوان آن را با چشم تعقیب کرد.

سابقه طولانی ابتلا به مگس پران بدون عارضه معمولاً خطرناک نبوده و بسیاری از افراد مدت ها مبتلا به مگس پران بوده اند بدون آنکه مشکل خاصی پیدا کنند.اما بروز موارد جدید می تواند ناشی از مشکلات جدی چشمی باشد.البته همانطور که گفته شد شایعترین علت بروز مگس پران جدید جداشدگی خلفی زجاجیه است که به خودی خود خطری ندارد اما گاهی در حین جدا شدن زجاجیه بخشی از شبکیه نیز همراه با آن کنده می شود و باعث ایجاد سوراخ یا پارگی در پرده شبکیه میگردد که می تواند سبب جدا شدن پرده شبکیه و مشکلات شدید بینایی شود.

تشخیص:

تشخیص علت ایجاد مگس پران بدون معاینه دقیق چشم پزشکی امکان پذیر نیست.بنابراین لازم است تمام افرادی که اخیراً مبتلا به مگس پران شده اند حتماً توسط چشم پزشک معاینه شوند.برای انجام معاینه ابتدا مردمک با استفاده از قطره های مخصوص باز شده و سپس با استفاده از لنزها و وسایل مخصوص زجاجیه و شبکیه معاینه می شود.در صورتی که در معاینه هیچ مشکلی بجز جداشدگی خلفی زجاجیه وجود نداشته و شبکیه سالم باشد معمولاً خطری بیمار را تهدید نکرده و اقدام خاصی لازم نیست.اما در مواردیکه پرده شبکیه آسیب دیده باشد و خونریزی یا التهاب داخل چشمی وجود داشته باشد باید درمان انجام شود.

گاهی با یک نوبت معاینه نمی توان علت دقیق مگس پران را تشخیص داد. در این حالت معمولاً لازم است معاینه تا زمان حصول اطمینان از عدم وجود خطر در فواصل 2 تا 3 هفته یک بار تکرار شود.

نکته مهم آن است که مگس پران در صورت همراهی با پارگی شبکیه پس از چند هفته خود بخود کاهش می یابد.بنابراین حتی در صورت بهبود خودبخود موارد جدید،لازم است معاینه کامل چشم انجام شود.

پیشگیری و درمان:

همانطور که قبلا گفته شد مگس پران معمولاً خطرناک نبوده و نیازی به درمان ندارد.در اکثر موارد پس از چند هفته تا چند ماه مگس پران به تدریج کوچک شده و فرد نیز عادت می کند که آن را نادیده بگیرد.اما در مواردیکه مگس پران با سوراخ یا پارگی پرده شبکیه همراه باشد ممکن است نیاز به اقدامات درمانی مثل لیزر یا عمل جراحی برای جلوگیری از پارگی پرده شبکیه وجود داشته باشد.

توصیه ها:

همانطور که گفته شد مگس پران های قدیمی که سالها وجود داشته و تغییر خاصی پیدا نکرده اند معمولاً بی خطر می باشند.اما در موارد زیر لازم است حتما به چشم پزشک مراجعه شود:

  • مگس پرانی که جدیداً ایجاد شده است حتی اگر پس از چند هفته خود به خود برطرف شده باشد.
  • مگس پران قدیمی که جدیداً بزرگتر شده یا تغییر دیگری پیدا کرده است.
  • مگس پران همراه با جرقه حتی اگر پس از چند روز جرقه خود به خود برطرف شده باشد.
  • مگس پران همراه با کاهش بینایی،تاری دید یا احساس وجود پرده در جلوی چشم(این علامت بسیار مهم است و ممکن است ناشی از کنده شدن بخشی از شبکیه باشد که به درمان فوری نیاز دارد)

 

ناخنک یک ضایعه مثلثی است که از سفیدی چشم(ملتحمه) در بخش داخلی چشم روی قسمت شفاف چشم(قرنیه) کشیده می شود.این ضایعه ناشی از رشد خوش خیم بافت پیوندی و رگ های ملتحمه است.ناخنک معمولاً ابتدا به صورت یک سفیدی روی ملتحمه ایجاد می شود که به تدریج به سمت قرنیه رشد می کند.به علت وجود رگ های زیاد معمولاً رنگ ناخنک صورتی یا قرمز است.ناخنک گاهی ملتهب شده و باعث سوزش و خارش و اشک ریزش می شود.در بعضی مواقع ناخنک رشد زیادی کرده و تا وسط قرنیه می رسد و در نتیجه جلوی دید را می گیرد.به علاوه ناخنک های کوچکتر هم می توانند با تغییر شکل قرنیه باعث ایجاد آستیگماتیسم شوند و دید افراد را تار کنند.

علل:

اگرچه علت بیماری دقیقاً مشخص نیست ولیکن نور آفتاب،هوای خشک و گرم،گرد و غبار و زمینه ارثی را از عوامل موثر در ایجاد آن می دانند.

علائم و نشانه ها:

در صورت کوچک بودن ناخنک،به غیر از اختلال در زیبایی در ظاهر،علامت یا مشکل دیگری دیده نمی شود.ولی در صورت رشد زیاد می تواند باعث اختلال در دید و یا عفونت گردد.

تشخیص:

در هنگام معاینه توسط چشم پزشک،ناخنک به راحتی قابل تشخیص است.

پیشگیری و درمان:

اشعه ماوراء خورشید در ایجاد ناخنک موثر دانسته شده است.بنابراین توصیه می شود افرادی که در مناطق آفتابی زندگی می کنند و مدت زیادی در معرض تابش آفتاب قرار دارندحتماً از کلاه های لبه دار و عینک آفتابی استفاده کنند.همچنین باد شدید و گرد و خاک ممکن است با تحریک چشم در ایجاد ناخنک موثر باشد.

در افرادی که ناخنک دارندمعمولاً ورود آب به چشم ها(در موقع شستن صورت یا حمام کردن) باعث تحریک چشم و ایجاد سوزش و قرمز شدن چشم ها می گردد.بنابراین این افراد باید دقت کنند که حتی الامکان آب وارد چشمشان نگردد.

اگر ناخنک کوچک باشد و ظاهر ناخوشایندی نداشته باشد و باعث قرمزی و سوزش چشم ها نشود نیاز به درمان خاصی ندارد.چنانچه ناخنک ملتهب شده،ایجاد سوزش و قرمزی در چشم کند مصرف قطره های اشک مصنوعی به صورت مکرر ممکن است باعث تسکین علائم گردد.در مواردی که ناخنک التهاب شدیدی پیدا کرده است می توان با نظر چشم پزشک یک دوره درمان با قطره های استروئیدی(کورتون) یا سایر قطره های ضد التهابی را تجربه کرد.

در مورد ناخنک های بزرگترکه از لحاظ ظاهر و زیبائی آزاردهنده هستند یا با ایجاد آستیگماتیسم باعث تاری دید شده اند می توان برای برداشتن ناخنک از جراحی استفاده کرد.البته اگر ناخنک به صورت ساده برداشته شود احتمال عود آن زیاد است.در افراد جوان و افرادی که ناخنک ملتهب دارند در نیمی از موارد عود دیده می شود.عمل جراحی می تواندتحت بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام گیرد.بنا به صلاحدید پزشک قطره های چشمی ضد عفونت و ضد التهاب تا چندین هفته پس از عمل جراحی باید توسط بیمار استفاده شود.قرمزی مختصر در ناحیه عمل شده،معمولا ظرف 2 تا 3 ماه بطور کامل از بین می رود.برخی داروهای ضد ناخنک بسیار سمی می باشند.لذا در صورت تجویز،بیمار باید مرتباً توسط پزشک ویزیت شود تا از عوارض دارو جلوگیری گردد.

در ناخنک های خیلی بزرگ که مرکز قرنیه را هم درگیر کرده اند علاوه بر اقدامات فوق ممکن است پیوند لایه ای قرنیه برای اصلاح شکل قرنیه نیز لازم باشد.

توصیه ها:

  • جهت جلوگیری از آثار سوء اشعه های خورشید حتماً از عینک آفتابی استفاده شود.
  • از کار طولانی در محیط های گرم و خشک و پر گرد و غبار تا جای ممکن پرهیز شود.
  • از مصرف قطره های مختلف بدون تجویز چشم پزشک خودداری شود.
  • قطره های ضد التهاب معمولاً دارای عارضه هستند و حتماً باید توسط چشم پزشک تجویز شوند.

لازم به ذکر است که برخی از تومور های چشمی ممکن است در ابتدا با ناخنک اشتباه شوند.پس در مواردی که ناخنک رشد خیلی سریعی دارد و یا مکرراً عود می کند باید توسط چشم پزشک موردمعاینه قرار بگیرد.

 

از آنجایی که چشم عضوی در دسترس است،اکثر داروهای مورد استفاده از جهت درمان بیماریهای چشمی جهت استفاده موضعی،معمولا بصورت قطره یا پماد ساخته می شوند.اثر بخشی سریعتر دارو در موضع،کاهش عوارض جانبی سیستمیک دارو و استفاده از دوز کمتری از دارو جهت اثر بخشی از فواید مصرف موضعی قطره ها و پمادهای چشمی است.

استفاده از قطره و پماد معمولاً باعث ایجاد سوزش موقتی در چشم و در نتیجه تحریک اشک ریزش می گردد.اشکریزش موجب دفع بخشی از دارو از چشم شده و اثر بخشی را کاهش می دهد.بنابراین یادگیری نحوه صحیح استفاده از قطره های چشمی در کنار نگهداری مناسب آنها موجب افزایش اثر دارو و جوابدهی بهتر آن می گردد.

در هنگام استفاده از قطره های چشمی و پمادها همیشه باید دستورالعمل های استفاده از داروها به دقت خوانده شود.بعضی از قطره ها باید در یخچال نگهداری شوند و همه قطره ها باید تا حدود یک الی یک و نیم ماه بعد از باز شدن استفاده شوند.همیشه باید فقط از قطره هایی که توسط پزشک تجویز شده اند استفاده کرد.

قبل از استفاده از قطره های چشمی حتماً کنترل کنید که داروی مورد نظر تجویز شده را دریافت کرده اید.

برای استفاده از داروهای چشمی باید به روش زیر اقدام کرد:

- در ابتدا دستها را با آب و صابون شسته و خشک کنید.در جلوی آینه نشسته و بطری باز شده را بین انگشت شست و اشاره نگه داشته و سر خود را خم کرده و به آرامی پلک تحتانی خود را در زیر مژه ها گرفته و به ملایمت آن را از چشم دور کنید.

- در حالیکه به سمت بالا نگاه می کنید یک قطره از محلول را در شیار بین پلک تحتانی چشم خود بچکانید.مراقب باشید که نوک بطری به چشم شما برخورد نکند.

- در حالیکه به پائین نگاه می کنید،به آرامی پلک تحتانی را در مجاورت پلک فوقانی قرار دهید.

- برای دو دقیقه یا بیشتر،در حالیکه پلک ها بسته هستند با انگشت اشاره قسمتی را که بین زاویه داخلی چشم و بینی قرار دارد به آرامی فشار دهید.این عمل سبب می شود که قطره از مجرای اشکی خارج نشده و به سمت بینی سرازیر نشود.حال می توان در صورت تجویز پزشک، قطره دوم در چشم چکانده شود.چنانچه به بیش از یک نوع قطره احتیاج است حداقل 5 دقیقه تا شروع قطره بعدی صبر کنید.

- همانطور که گفته شد،تحریک شدن چشم توسط قطره ها گاهی سبب اشک ریزش و هدر رفتن دارو می شود.بنابراین طرز استفاده از قطره های چشمی را به درستی دنبال کنید تا از هدر رفتن آن جلوگیری شود.

- پماد چشمی هم به همان روش استفاده از قطره،استفاده می شود.برای این کار باید یک نوار باریک از پماد به اندازه طول عنبیه(قسمت رنگی چشم)به بیرون فشار داده شده و در لبه پلک تحتانی گذاشته شود.از آنجایی که پخش شدن پماد در چشم می تواند موجب تاری دید شود معمولاً برای شب تجویز شده و بهتر است قبل از رفتن به رختخواب استفاده شود.

- در صورت بروز هر گونه عارضه با پزشک خود تماس بگیرید.

پیشگیری و درمان:

باید توجه داشت که مشکلات ناشی از خشکی چشم ممکن است بسیار خفیف یا بسیار شدید باشد.در موارد خیلی خفیف ممکن است صرفاً عمل به توصیه های کلی باعث بهبود علائم گردد.اما در موارد شدید تر ممکن است به اقدامات مختلف درمانی نیاز باشد.

دارمان با استفاده از داروها:

- قطره های اشک مصنوعی: قطره های اشک مصنوعی شایع ترین داروهایی هستند که در درمان خشکی چشم بکار میروند معمولاً علائم خشکی چشم را برطرف می کنند.در موارد خفیف و متوسط معمولاً روزی 4-3 باراستفاده از قطره اشک مصنوعی برای رفع علائم کافی است.اشک مصنوعی در کارخانه های مختلف داروئی ساخته می شود ممکن است محصولات یک کارخانه خاص با چشم سازگاری بیشتری داشته باشد.بنابراین بهتر است با مشورت با پزشک، محصولات مختلف را شناسایی کرده و فرآورده ای که با چشم سازگاری بیشتری داردانتخاب شود.برخی از انواع قطره های اشک مصنوعی به سرعت از داخل چشم شسته می شوند و برای مدت کوتاهی علائم را برطرف می کنند.انواع دیگر قطره ها چسبندگی بیشتری داشته  و مدت بیشتری در چشم می مانند.بنابراین اثر آنها تا چندین  ساعت پایدار می ماند .نکته مهم آن است که در ساخت برخی از اشکهای مصنوعی از مواد نگهدارنده استفاده می شود.این نگهدارنده ها در برخی از افراد باعث تحریک و بدتر شدن علائم چشمی می گردد.بنابراین بخصوص اگر قطره اشک مصنوعی مکرراً (بیشتر از 4 بار در روز)استفاده می شود با مشورت با پزشک قطره ای استفاده شود که فاقد مواد نگهدارنده باشد.

- پمادهای چشمی: توصیه می شود در مواردی که علائم خشکی چشم در موقع خواب هم وجود دارد قبل از خواب پمادهای ساده چشمی استفاده گردد.این پمادها باعث چرب و مرطوب شدن سطح چشم می شوند.معمولاً استفاده از پماد در طول روز توصیه نمی شود.چون علاوه بر آنکه باعث تاری دید می شود اثر قطره های اشک مصنوعی را نیز کاهش می دهد.

-آنتی بیوتیک خوراکی: در مواردی که التهاب لبه پلک ها و غدد چربی در ایجاد خشکی چشم نقش داشته باشد گاهی استفاده از آنتی بیوتیک های خوراکی تحت نظر چشم پزشک می تواند به بهبود علائم کمک کند.

-استفاده از شامپو بچه: در مواردی که التهاب پلک ها باعث ایجاد خشکی چشم شده باشد شستشوی لبه پلک ها با شامپو بچه رقیق شده با برداشتن چربی اضافه به بهبود علائم کمک می کند.

درمان با استفاده از جراحی:

در موارد نسبتاً شدید خشکی چشم ممکن است با اقدامات فوق بهبودی کافی ایجاد نشود. در این موارد استفاده از روش های جراحی برای بهبود خشکی چشم ضروری است.

- بستن سوراخ های خروج اشک: در این روش سوراخ های خارج کننده اشک از چشم بصورت موقت یا دائمی بسته می شوند.همانطور که بستن راه آب سینک ظرفشوئی باعث باقی ماندن آب در سینک می گردد،با بستن سوراخ های خروجی اشک نیز می توان باعث باقی ماندن اشک در چشم و مرطوب ماندن چشم ها شد.اگر قطره ها و پمادها موثر واقع نشوند مسدود کردن مدخل کانال اشکی با یک پلاک پلاستیکی در بخش سرپائی کلینیک،مانع تخلیه اشک و ذخیره شدن آن می گردد.

- بستن پلک ها: در مواردی که فلج پلک ها یا اشکالات ساختمانی آنها باعث باز ماندن چشم و تبخیر اشک شود با بستن موقتی بخشی از پلک ها می توان سطح تبخیر اشک را کمتر کرده و به درمان خشکی چشم کمک کرد.

- پیوند قرنیه: در مواردی که خشکی چشم شدید باعث ایجاد کدورت یا زخم قرنیه شده باشد ممکن است برای کمک به بهبود دید نیاز به جراحی پیوند قرنیه باشد.البته نتیجه پیوند قرنیه در این موارد معمولاً چندان خوب نیست.

به یاد داشته باشید که خشکی چشم علاوه بر ایجاد ناراحتی در صورت تشدید یا عدم درمان و پیگیری ممکن است باعث ایجاد لک قرنیه و کاهش دائمی دید شود.بنابراین درمان خشکی چشم نه فقط برای راحتی چشم ها،بلکه برای سلامت چشم و حفظ بینائی اهمیت دارد.بعلاوه وجود خشکی چشم می تواند نتیجه اعمال جراحی اصلاح دید (مثل لیزیک) را نیز تحت تاثیر قرار دهد.معمولا در صورت وجود خشکی چشم،ترمیم قرنیه پس از عمل جراحی با تاخیر انجام می شود.همچنین در افراد مبتلا به خشکی چشم احتمال ایجاد عارضه پس از جراحی چشم بیشتر است.از طرف دیگر پس از انجام جراحی لیزیک معمولا علائم خشکی چشم بدتر می شود.بنابراین در صورتی که از خشکی چشم رنج می برید و قصد دارید عمل لیزیک انجام دهید حتما در این موارد با پزشک مشورت کنید.

توصیه ها:

  • در صورتی که به علت وجود علائم فوق به خشکی چشم مشکوک شدید حتما با پزشک مشورت کنید.
  • در طول روز مایعات کافی بنوشید.این امر به مرطوب نگه داشتن بافت های بدن و از جمله سطح چشم کمک می کند.
  • در مواقعی که کار چشمی طولانی مدت انجام می دهید سعی کنید بصورت ارادی پلک بزنید.به صفحه مانیتور،تلویزیون و کتاب خیره نشوید.هر 5 تا 10 دقیقه یک بار برای چند ثانیه پلک ها را ببندید.
  • از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار یا دود سیگار پرهیز کنید.در محیط های خشک و در هوای طوفانی حتی الامکان از عینک(آفتابی یا طبی) استفاده کنید.
  • در فصول سرد سال که در داخل منزل از وسایل گرمازا استفاده می شود برای مرطوب نگه داشتن فضای اتاق از دستگاه بخور استفاده کنید.
  • چشم ها را نمالید.مالیدن چشم ها باعث تحریک بیشتر و بدتر شدن علائم می گردد.
  • توجه کنید که علائم خشکی چشم چه وقت هایی بهتر و چه وقت هایی بدتر شده واز عواملی که باعث بدتر شدن علائم می شود پرهیز کنید.
  • اگر چشم شما خشک است و احساس شن ریزه،زخم و یا سوزش در چشم دارید،اشک های مصنوعی سبب مرطوب شدن و کاهش ناراحتی در چشم شما می گردند ولی باید به تعداددفعات زیادی در طول روز مورد استفاده قرار گیرند.
  • اگر در طول شب چشم شما خشک شود،هنگام صبح چشمانتان به سختی باز شده و مژه های شما به هم می چسبد استفاده از یک پماد لوبریکانت(پماد روان کننده)قبل از رفتن به بستر می تواند کمک کننده باشد.
  • قطره ها و پمادها باید بطور منظم استفاده شوند.اگر از آنها استفاده نکنید علائم شما مجدداً بر خواهد گشت.از رفتن به مکانهایی که خشک و دودآلود است پرهیز کنید.چون سبب بدتر شدن خشکی چشم شما می شود.استفاده از مرطوب کننده های هوای  اتاق و یا ظرف آبی که روی یک گرم کننده قرار دارد(بخور) کمک کننده است.همچنین بستن اطراف عینک در بیمارانی که مبتلا به خشکی شدید چشم هستند بسیار مفید واقع شده است.
  • شما می توانید اشک های مصنوعی و پمادهای چشمی را بدون نسخه از داروخانه خریداری کنید و با استفاده از تمام انواع،مناسب ترین محصول را برای چشم خود پیدا کنید.

 

بلفاریت التهاب لبه پلک است که معمولاً دو طرفه می باشد.این بیماری شایع بوده و از زمان کودکی آغاز شده،معمولاً در تمام طول زندگی ادامه یافته و در دهه هفتم و هشتم علائم آن بیشتر نمایان می گردد.خلاص شدن از آن بطور کامل بسیار دشوار است.

علل:

این بیماری بر اثر یک ابتلاء به یک عفونت خفیف باکتریایی یا بیماری پوستی منتشر مثل درماتیت شوره ای(سبورئیک) ایجاد می شود.در هر دو نوع بیماری شخص مستعد ابتلاء به عفونت های مکرر ملتحمه(کونژنکتیویت) می باشد.

علائم و نشانه ها:

علائمی که معمولاً در بلفاریت دیده می شود عبارتند از خارش،سوزش،اشکریزش،احساس جسم خارجی یا شن ریزه در چشم،خشکی و قرمزی لبه پلک،چسبیدن لبه پلکها به یکدیگر به ویژه هنگام صبح،پوسته پوسته شدن روی مژه ها و در گوشه چشم یا روی پلک غالباً به همراه شوره سر،ابروها و گوش می باشد.بلفاریت گاه با کیست و گل مژه(عفونت غدد ریز در محل اتصال مژه هابه لبه پلک)روی پلک ها همراه می شود.

در صورت وجود چنین علائمی مراجعه به چشم پزشک لازم است.چنانچه بلفاریت ناشی از عفونت میکروبی باشد ممکن است در دراز مدت سبب ضخیم شدن لبه های پلک،متسع شدن مویرگها،رشد مژه ها بطرف داخل چشم(تریکیاز)،ریزش مژه ها،برگشتن پلک به طرف خارج(اکتروپیون)یا داخل(آنتروپیون)شود.همچنین قرنیه ممکن است خراشیده گردد.قرمزی و ناراحتی چشم اغلب در اثر محرک های موجود در هوا مثل دود سیگار،بخار،دود ناشی از آشپزی و گاهی بدنبال استفاده از لوازم آرایشی چشم تشدید می شود.

تشخیص:

شوره ها معمولاً در انواع میکروبی خشک بوده،پلک ها زخمی هستند و مژه ها تمایل به ریزش دارند.ولی در انواع شوره ای(سبورئیک) قرمزی لبه پلک ها کمتر بوده،پلک ها زخمی نیستند و شوره ها نیز چرب تر هستند.تفکیک این علائم پزشک را در تشخیص علت ابتلاء یاری میکند.

پیشگیری و درمان:

آگاه نمودن بیمار از ماهیت و سیر بیماری بسیار مهم است.تفهیم این نکته ضروری است که بیماری پدیده ای مزمن بوده و تا آخر عمر گریبانگیر بیمار میباشد و اگر درمان متوقف شود،التهاب و عفونت مجدداً بر خواهد گشت.بنابراین منظور از درمان رفع وضعیت فعلی نیست بلکه هدف درمان،جلوگیری از رخ دادن مجدد آن است.

درمان بلفاریت ممکن است مشکل باشد.زیرامعمولاً عود کننده است.بسته به نوع آن درمان ممکن است شامل کمپرس گرم روی پلک ها،تمیز کردن آنها،استفاده از آنتی بیوتیک و یا ماساژ پلک باشد.اگر بلفاریت سبب خشکی چشم شود ممکن است استفاده از قطره های اشک مصنوعی یا پمادهای روان کننده(که سبب کم شدن اصطحکاک پلک با سطح چشم می شود) هم لازم باشد.گاهی برای کنترل التهاب از داروهای حاوی استروئید(کورتون دار) هم استفاده می شود ولی اثرات جانبی این داروها مانع استفاده دراز مدت از آنهاست.لازم به ذکر است که مصرف قطره آنتی بیوتیک و استروئید معمولاً پس از دو تا سه هفته قطع می گردد ولی سشتشوی مژه ها با شامپو برای همیشه ادامه خواهد یافت.

پوسته ها موجب انسداد غدد چربی پلک و ایجاد التهاب می گردند.کمپرس گرم سبب شل شدن پوسته های روی چشم و جدا شدن راحت تر آنها میشود.برای انجام کمپرس گرم ابتدا دستها را بشویید و حوله ای که با آب گرم مرطوب شده است را روی چشمان بسته خود قرار دهید.در ابتدای دوره درمان،چشم پزشک ممکن است این کار را 4 بار در روز و هر بار به مدت 5 دقیقه تجویز کند.پس از آن کمپرس گرم ممکن است یک بار در روز و به مدت چند دقیقه کافی باشد.

تمیز کردن پلک ها برای درمان بلفاریت ضروری است.چشم پزشک ممکن است برای تمیز کردن پلک ها استفاده از آب به تنهایی،آب نمک،شامپو بچه رقیق شده با آب گرم،و یا داروهای خاصی را که برای شستشوی پلک وجود دارند برای مدت حداقل 2 دقیقه توصیه کند.برای تمیز کردن پلک ها ابتدا دستها را شسته و سپس یک حوله تمیز،گوش پاک کن یا یک تکه گاز را در داخل آب جوشیده ای که سرد شده است بزنید.به آرامی حوله یا گوش پاک کن را در طول مژه ها و لبه پلک از داخل به خارج بکشید.سپس پلک ها را با آب سرد بشویید.پس از آن با استفاده از یک حوله،گوش پاک کن یا پارچه تمیز دیگر همین کار را برای چشم دیگر انجام دهید.در دو تا سه هفته اول درمان،انجام این کار ممکن است چندین بار در روز لازم باشد.ولی با ادامه درمان،یک بار در روز کافی است.

در بعضی موارد بلفاریت به بیمار توصیه میشود از شامپوهای ضد شوره برای سر و ابروها نیز استفاده کند.

درمان آنتی بیوتیکی تنها در بعضی موارد لازم است.چشم پزشک ممکن است در این موارد یک پماد آنتی بیوتیک موضعی و یا آنتی بیوتیک خوراکی تجویز کند.

در صورتی که غدد چربی پلک ها نیز اختلال عملکرد داشته باشند ممکن است ماساژ پلک برای خارج کردن چربی اضافی لازم باشد.نحوه انجام ماساژ در این موارد توسط چشم پزشک به بیمار آموزش داده می شود.

ممکن است چشم پزشک از بیمار بخواهد در صورتی که از لنز تماسی استفاده می کرده است در طول درمان بلفاریت و حتی بعد از آن از لنز استفاده نکند.در شرایط خاص برای بعضی از این بیماران لنزهای با نفوذ پذیزی بالا تجویز شده یا توصیه می شود که دفعات تعویض لنز را بیشتر کند.در صورت بروز هرگونه مشکل باید از روش دیگری برای اصلاح عیب انکساری استفاده کرد.

(توجه:یک روش ساده کنترل و درمان بلفاریت در غالب موارد شستشوی لبه پلک ها هر شب با شامپو بچه به مدت یک دقیقه و استفاده از پماد ضدالتهاب قبل از خواب ودر طول روز در صورت سوزش یا خارش و قرمزی استفاده از قطره اشک مصنوعی می باشد.در صورت کمتر شدن علائم این کار یک شب در میان و بعد هفته ای دو بار توصیه می شود.)

توصیه ها:

- رعایت بهداشت در کنترل بیماری بسیار کمک کننده است.

- اگر پوست شما چرب است،برای کاهش ترشح چربی یک دستمال گرم تمیز را برای حدود 2 تا 3 دقیقه روی چشم های خود در حالیکه بسته هستند قرار دهید.

- دستها باید قبل از شروع درمان کاملاً شسته شوند.

- وجود یک آینه و نور مناسب در هنگام پاک کردن چشم ها الزامی است.

- بهتر است حتی المقدور از مواد آرایشی چشمی نیز پرهیز گردد.زیرا علاوه بر تحریک چشم ممکن است مانع شستشوی پلک و ماساژ درمانی مناسب گردد